Energia elektryczna jest zasobem, który podlega podobnym procesom rynkowym tak, jak inne wyroby. Na rynku działają firmy produkujące prąd, ale także zajmujące się jego dystrybucją i sprzedażą. W ostatnich miesiącach sytuacja na hurtowym rynku energii elektrycznej zmieniła się na niekorzyść konsumentów. Jak działa rynek i z czego wynikają te zmiany?
Rynek hurtowy energii – na czym polega?
W ostatnich miesiącach energia elektryczna, a szczególnie jej cena, są odmieniane przez wszystkie przypadki. Ostatnie podwyżki taryf i dodatkowo zapowiadane już w najbliższym czasie coraz wyższe ceny, są wypadkową sytuacji na rynku hurtowym energii. System, który miał na celu uwolnienie rynku energetycznego i obniżenie cen prądu, stał się obecnie źródłem wysokich cen.
Czym jest rynek energii elektrycznej? W ten sposób nazywany jest system handlu energią elektryczną, który został uregulowany Prawem Energetycznym. Obecnie handel prowadzony jest w trzech sektorach:
- rynek giełdowy – najpopularniejsza forma, gdzie prąd jest sprzedawany na giełdzie towarowej, a kurs jednostki jest ustalany na podstawie popytu i podaży towaru w danej sytuacji,
- rynek kontraktowy – to umowy dwustronne pomiędzy producentami energii, a jej odbiorcami, najczęściej dużymi firmami, samorządami itp. Umowy z reguły mają charakter tajny i obejmują długi okres, nawet kilkunastu lat. Ceny energii elektrycznej nie zawsze są bezpośrednio związane z aktualną sytuacją na giełdzie,
- rynek bilansujący – specyficzny rodzaj rynku, który zajmuje się wyrównywaniem różnic pomiędzy podażą a popytem.
Porozmawiajmy!
Zrób pierwszy krok do stabilnych i niższych cen energii
Uczestnicy rynku energii elektrycznej
W handlu energią elektryczną mogą uczestniczyć podmioty, które zajmują się następującymi typami działalności:
- wytwarzanie – wszystkie firmy, których działalność obejmuje produkcję prądu, niezależnie od źródła energii elektrycznej. To te podmioty symbolicznie dostarczają swoje zasoby na rynek hurtowy,
- dystrybucja – firmy zapewniające dostęp do linii przesyłowych, opiekujące się sieciami i jednocześnie zapewniające sprzedaż prądu,
- sprzedaż – przedsiębiorstwa dostarczające energię do końcowych odbiorców indywidualnych lub przedsiębiorstw. Często zajmują się jedynie zakupem i sprzedażą
Działalność wszystkich tych podmiotów jest regulowana przepisami i poddawana ścisłej kontroli za pomocą regularnych sprawozdań z działalności.
Obecna sytuacja na rynku hurtowym energii elektrycznej
Złożona sytuacja polityczna doprowadziła do sytuacji, w której ceny energii elektrycznej bardzo szybko rosną. Traktując prąd jako standardowy towar, choć o znaczeniu strategicznym, doprowadziliśmy do sytuacji, w której jest on podatny na zmiany rynkowe. Obecnie zapotrzebowanie na energię dla firm i odbiorców indywidualnych rośnie szybciej niż zdolności do wytwarzania energii przez uczestników rynku. Wyższe są też koszty wytwarzania samej energii elektrycznej, ponieważ trudniejszy stał się dostęp do surowców. Wstrzymanie dostaw gazu i węgla z Rosji doprowadziło do braku paliw potrzebnych do wytwarzania prądu.
Warto pamiętać, że wpływ na cenę prądu mają wszystkie źródła energii elektrycznej, które mają udział w miksie energetycznym na danym rynku. Nie od dziś wiadomo, że najtańsza energia jest w Skandynawii, a konkretnie w Szwecji i Finlandii. To tam udział Odnawialnych Źródeł Energii w miksie jest najwyższy. Inwestycja w OZE, o których szerzej pisaliśmy w artykule “Czym są odnawialne źródła energii?” jest zatem odpowiedzią na rosnące ceny prądu i warto wspomóc sprzedawców, którzy gwarantują prąd pozyskiwany tylko ze źródeł odnawialnych.
